A SHORT JOURNEY TO EXPLORE THE EAST: ELTIO ALEGONDAS FORSTEN

Prima Nurahmi Mulyasari

Abstract

Tropical area is widely concerned for its biodiversity. In the past, European expansion made it possible for naturalists to explore around the world since most countries in equatorial regions were European colonies. Through the projects of natural history European imperialism tried to exploit the nature for their interests. In 1820 the Dutch government launched the establishment of Natuurkundige Kommisie voor Netherlands Indi(Natural Science Commission for Netherlands Indies). Among the few members of Natuurkundige Kommisie for Netherlands Indies was E.A Forsten who conducted his scientific research in North Celebes and Moluccan Islands in early 19th century. By mostly using Forstens diary and letters as the main sources this article attempts to narrate Forstens scientific expedition and its contribution to the natural science.

Keywords: Biodiversity, E.A Forsten, natural history

Wilayah tropis terkenal akan keanekaragaman hayati yang melimpah. Pada era kolonialisme, ekspansi Eropa memungkinkan bagi para naturalis Barat untuk menjelajahi kawasan equator mengingat sebagian besar negara di wilayah khatulistiwa merupakan jajahan negara-negara Eropa. Melalui proyek-proyek mempelajari alam dan penduduk di koloni-koloninya imperialisme Eropa mendanai riset terutama bagi kepentingan mereka. Pada tahun 1820 pemerintah Belanda membentuk Natuurkundige Kommisie voor Netherlands Indi(Komisi Ilmu Pengetahuan Alam untuk Hindia Belanda). Di antara beberapa anggota Natuurkundige Kommisie ialah EA Forsten yang melakukan penelitian ilmiah di Sulawesi Utara dan Kepulauan Maluku pada awal abad ke-19. Dengan sebagian besar menggunakan buku harian dan surat-surat Forsten sebagai sumber utama, artikel ini mencoba untuk menarasikan ekspedisi ilmiah Forsten beserta kontribusinya terhadap ilmu pengetahuan.

Kata kunci: keanekaragaman hayati, E.A. Forsten, sejarah alam

Keywords

Biodiversity, E.A Forsten, natural history

Full Text:

PDF

References

Backer, C.A. 1936. Verklarend Woordenboek der Wetenschappelijke Namen van de in Nederland en Nederlandsch Indi in het Wild Groeiende en in Tuinen en Parken Gekweekte Varens en Hogere Planten, Batavia: Visser & Co.

Dijk, Kees van. 1991. Along unbeaten tracks: Europeans discover Celebes, in Excursie in Celebes, Edited by Harry A. Poeze and Pim Schoorl, 165-183. Leiden: KITLV Uitgeverij.

Farber, Paul Lawrence. 2000. Finding Order in Nature: The Naturalist Tradition from Linnaeus to E.O Wilson, Baltimore: John Hopkins University Press.

Forsten, E.A. 1836. De Cedrela Febrifuga, Dissertatio botanico-pharmaceutico-medica inauguralis De cedrela febrifuga, Lugduni Batavorum: C.C. van der Hoek.

Groot, Johannes Pieter Maria. 2009. Van Batavia naar Weltevreden: Het Bataviaasch Genootchap van Kunsten en Wetenschappen 1778-1867. Leiden: KITLV Uitgeverij.

Heidhues, Mary Somers. 1995. Dissecting the Indies: The 19th Century German Doctor Franz Epp in Archipel, 49, p. 25-43.

Henley, David. 1996. Nationalism and Regionalism in a Colonial Context : Minahasa in the Dutch East Indies. Leiden : KITLV Press.

Hickson, Sydney J. 1889. A Naturalist in North Celebes: A Narrative of Travels in Minahasa, the Sangir and Talaut Islands, with Notices of the Fauna, Flora and Ethnology of the Districts Visited. London: Murat.

Holmes, Derek. 1996. The Bird of Celebes. Kuala Lumpur: Oxford University Press.

Miracle, Gass 2008. The Siginificance of Temmincks Work on Biogeography: Early Nineteenth Century Natural History in Leiden, The Netherlands, p. 677-716.

Nationaalherbarium Online. 2011. Semecarpus_forstenii online http://www.nationaalherbarium.nl/sungaiwain/Anacardiaceae/Semecarpus_forstenii.htm; accessed, 4 January 2011.

Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis (NCB Naturalis). Reisverhaal Forsten

Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis (NCB Naturalis). Korte Verslag Forsten

Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis (NCB Naturalis). Letter to Susanna

Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis (NCB Naturalis). Extract uit Het Register der Besluiten van den Gouverneur Generaal van Nederlandsch Indi 22 December 1939, Number 4

Ostende, L.W van den Hoek, R.W.R.J Dekker & G.O Keijl. 1997. Type-specimens of Birds in the National Museum of Natural History, Leiden. Part 1. Non-Passerines.

Reinwardt, C.G.C. 1858. Reis naar het Oostelijk gedeelte van den Indischen Archipel, in het jaar 1821, Amsterdam : Frederik Muller.

Rosenberg,C.B.H von. 1865. Reistogten in de Afdeeling Gorontalo, gedaan op last der Nederlandsch Indische Regering. Amsterdam : Frederik Muller.

Sarasin, Paul Benedikt and Fritz Sarasin. 1905. Reisen in Celebes Ausgefhrt in den Jahren 1893-1896 und 1902-1903, Wiesbaden: Kreidel.

Senneke, D and C Tabaka, Forstens Tortoise-Indotestudo forstenii (Schlegel & Mller 1844), 2003, online www.chelonia.org/articles/pdfs/forsten/pdf, accessed, 4 January 2011.

Steenis-Kruseman, M.J van. 1950. Flora Malesiana, Djakarta: Noordhoff-Kolff N.V.

Stresemann, Erwin von. 1941. Die Vgel von Celebes, Journal fr Ornithologie, Heft 1 Januar.

Temminck, C.J, 1839-1844. Verhandelingen over de Natuurlijke Geschiedenis der Nerderlandsch overzeesche bezittingen door de Leden der Natuurkundige commissie in Indi en andere schrijvers, Leiden: In commissie bij S. en J. Luchtmans en C.C Van der Hoek.

Veth, H.J. 1879. Overzicht van hetgeen, in het bijzonder door Nederland, gedaan is voor de kennis der fauna van Nederlandsch Indi, Leiden: S.C van Doesburgh.

Wallace, Alfred Russel. 2000. The Malay Archipelago. Singapore : Periplus.

Watuseke, F.S. 1968. Sedjarah Minahasa. Manado: Anonymous.

Weber, Andreas. 2009. Encountering the Netherlands Indies: Caspar G.C Reinwardts Field Trip to the East (1816-1822), Itinerario: bulletin of the Leyden Centre for the History of European Expansion, 33(1), p. 45-60.

Refbacks

  • There are currently no refbacks.